Dit is geen crisis

Het gaat er in de economie niet om wie er gelijk heeft, maar wie het beste verhaal heeft. De kans dat dat verhaal uitkomt, is vrij klein. De vraag of het systeem achter het verhaal klopt, durft niemand te stellen. 

Dat is de conclusie die Hans Stegeman al in het eerste hoofdstuk trekt van zijn boek Dit is geen crisis, en juist daarom kunnen we veranderen. De hoofdeconoom van de Triodos Bank is op basis van zijn lange ervaring tot de conclusie gekomen dat de economie een verhalenmachine is. ‘Goede verhalen, en vooral verhalen die je vaak hoort, ga je geloven. Je gaat je ernaar gedragen. En als je hetzelfde verhaal lang genoeg hoort, vergeet je zelfs dat er nog andere mogelijk zijn.’ 

Kapitalisme is volgens hem ook maar een verhaal, het zijn onze verzinsels, zegt hij. Dat laatste wordt volgens hem duidelijk, nu groei geen vanzelfsprekendheid meer is. Immers, de aarde kan het niet aan, terwijl de demografie het niet meer toelaat. Hij bepleit tegen die achtergrond dan ook een samenleving die gericht is op welzijn - dat wil zeggen genoeg is genoeg. 

Maar voordat aan dat alternatieve wereldbeeld gewerkt kan worden, breekt een gevaarlijk moment aan: het kapitalisme loopt namelijk vast, terwijl de democratie erodeert. Stegeman pleit tegen die achtergrond voor een rigoureuze stelselwijziging, waarin we radicaal anders gaan denken over eigendom, verdeling en zeggenschap.