Brutisme

Brutisme, zo schrijft auteur Leo van de Voort op de achterflap van zijn gelijknamige pamflet, ‘is het individualistische, agressieve antwoord op het manifeste verlies van een collectief verlangen naar zingeving, groei en schoonheid. Het zet een individueel besef los te zijn geraakt van grip op en begrip van collectieve maatschappelijke verbinding om in cynisme en nihilistisch individueel geweld ten opzichte van wat collectief positief kan verbinden.’

Het aandeelhouderskapitalisme, waarover hij als bedrijfsconsultant jarenlang adviseerde, is volgens hem ontaard in onderlinge competitie, terwijl westerse samenlevingen zijn gefragmenteerd en getransformeerd tot transactiemaatschappijen. Het heeft vrijheid gebracht, ook juridische gelijkheid, maar de prijs is een verlies van broederschap geweest.

Van de Voort stelt dat het huidige individualistische brutisme afwijkt van de oudere -ismen in die zin dat indertijd veel meer in en aan het collectief werd gedacht. De leiders van het fascisme en communisme stelden dat het beter kon worden en mobiliseerden daarmee het volk. De huidige politici, zoals Wilders, komen niet veel verder dan het aanpakken van de vijanden: de migranten.

De oplossing voor deze diepe politieke en/of maatschappelijke crisis, die ook een identiteitscrisis is, zoekt Van de Voort in het kleine. Informeer je voordat je je mening geeft, zegt hij in navolging van Hannah Arendt. Maar ook: zoek de ander op om je meningen en vooroordelen te toetsen, zoals Camus bepleitte. In de dialoog, in het verstaan van de ander, zit de sleutel tot terugkeer naar het broederschap. ‘Beleefdheid’ is naar zijn oordeel een mogelijke tegenhanger van de huidige agressie tegenover andersdenkenden.