Alleen als jij het ook doet

Klimaatcampagnes hebben vrijwel nooit het gewenste effect. Het bewijs van een klimaatcrisis wordt steeds groter, maar weten is nog geen willen. Dat komt doordat mensen botsen op ingesleten gewoontes en een omgeving vol verleiding, schrijven Reint Jan Renes en Helga van Leur in hun boek Alleen als jij het ook doet.

Toch zien de gedragswetenschapper en de meteoroloog wel degelijk kansen om het tij te keren, vooral als men er voor openstaat om samen met anderen het verschil te maken. 

Aan de hand van vijf zogenoemde ‘lieve monsters’, zijnde psychologische mechanismen, leggen ze uit waarom veel mensen blijven steken tussen weten, willen en doen. Zo is er Comfort Charlie die erop gericht is om het leven leefbaar te houden. Dat wil zeggen om onszelf niet voortdurend te hoeven veroordelen. Dat is sowieso lastig in een wereld die bol staat van prikkels en tegenstrijdige boodschappen. 

De auteurs willen die stemmen niet het zwijgen opleggen, maar begrijpen hoe ze werken. Het gaat dan om reflexen als het verlangen vast te houden wat comfortabel is, de reflex om eerst te kijken wat anderen doen en het besef dat iets niet alleen makkelijk, maar vooral goed moet voelen. 

Door deze mechanismen herkenbaar en lichtvoetig te beschrijven, geven ze lezers meer begrip voor hun eigen twijfels én die van anderen, en tegelijkertijd geven ze concrete handvatten om intenties wél om te zetten in actie. In het boek wordt gepleit voor een open, niet-veroordelende manier om over klimaat en gedrag in gesprek te gaan – zowel thuis, als op het werk of met vrienden.