Afbeelding
Jensen Huang bij de uitreiking van de K.T. Li Awards, Taiwan. Foto: WikiCommons, 2023.
Narratief rond AI staat voor reparatie op de hefbrug
Wie is er eigenlijk verantwoordelijk voor het narratief rond kunstmatige intelligentie? Zijn dat de AI-bedrijven zelf of zijn dat grote ondernemingen die in de afgelopen tijd op grote schaal medewerkers hebben ontslagen vanwege de (vermeende) gevolgen van de implementatie van AI?
Jensen Huang, de roerganger van chipfabrikant Nvidia, liet er geen twijfel over ontstaan. Het narratief dat werkloosheid het gevolg is van de AI-revolutie komt van bedrijven. Hij bestempelde het als “too lazy”, zei Huang in een interview. Volgens hem rechtvaardigden CEO’s van grote bedrijven al tenminste twee jaar massaontslag door te verwijzen naar de effecten van AI. Maar die technologie is ‘nog maar een paar maanden productief en bruikbaar’, zegt de topman bijna schouderophalend.
Ongekende groei voor Nvidia
De beschuldigende vinger die Huang naar het bedrijfsleven wijst, kan volgends critici ook een poging van hem zijn om de publieke opinie af te leiden van het feit dat hij zelf al jaren het succes van Nvidia van de daken roept en dat de ontslagen die in het beursgenoteerde bedrijfsleven plaatsvinden wel degelijk met de razendsnelle expansie van AI te maken hebben. Zo heeft hij in 2024 gezegd dat AI de meest ingrijpende technologie van onze tijd is.
Dat blijkt ook uit de cijfers. Zo steeg de omzet van Nvidia’s datacenters met 142 procent op jaarbasis. Tegelijkertijd nam de marktkapitalisatie toe van 360 miljard dollar in januari 2023 naar meer dan 3.000 miljard dollar in mei 2026.
Die ongekende verkoopsuccessen van Nvidia geven bedrijven de gelegenheid om de opmars van AI als oorzaak voor de ontslagen aan te wijzen. Zo pochte de CEO van Klarna al in 2024 dat AI het werk van 700 klantenservicemedewerkers deed en dus gemist konden worden. Hij ontsloeg deze medewerkers, maar nam vervolgens wel weer mensen aan.
Ook andere bedrijven maakten afgelopen tijd goede sier met de geïntroduceerde AI. Salesforce kondigde aan geen nieuwe ingenieurs aan te nemen, maar hervatte dat vervolgens wel in alle stilte. Ook Meta, het moederbedrijf van Google, kondigde deze maand een personeelsinkrimping van 20 procent aan - notabene om de kapitaaluitgaven voor AI te compenseren.
De CEO van Standard Chartered kondigde 7.000 ontslagen aan om “minder waardevol menselijk kapitaal” te kunnen vervangen. Enkele dagen na die omstreden uitspraak bood hij zijn excuses aan.
De combinatie van sterk stijgende omzet- en winstcijfers van Nvidia en de ontslagen in tal van grote Amerikaanse ondernemingen maakt dat er op Amerikaanse universiteiten toenemend sprake is van studenten die vrezen in de nabije toekomst geen baan meer te vinden. Een gevolg daarvan zijn protesten, slechte populariteitscijfers voor de Amerikaanse regering, en in het bijzonder voor president Trump.
Tegelijkertijd zijn er ook zorgen dat AI - ondanks de ongekende investeringen - de belofte niet altijd waar kan maken. Volgens een in 2025 gepubliceerd MIT-onderzoek levert circa 95 procent van de generatieve AI-pilots bij bedrijven geen aantoonbaar financieel rendement op of blijft het steken in de pilotfase. Niet mer dan ongeveer 5 procent groeit uit tot een toepassing met duidelijke bedrijfsimpact, zo wordt in dit artikel gesteld.
AI-bedrijven zingen deuntje lager
AI-bedrijven zingen de laatste tijd dan ook een deuntje lager in de VS. Huang benadrukte in het interview met hem dat het potentieel van de AI-technologie veilig vooruit gebracht moet worden en dat daar optimistisch naar moet worden uitgekeken, ‘zodat mensen er ook deel van willen zijn.’
Een ander voorbeeld van bescheidenheid was de topman van Anthrophic, Dario Amodei, die betrokken werd bij de recent gepubliceerde encycliek van paus Leo XIV over kunstmatige intelligentie. Het illustreert het besef bij de tech-miljardairs zich ervan bewust moeten zijn dat zij de Amerikaanse bevolking een plek geven in het narratief van AI, omdat anders zwaardere regulering voor deze bedrijven op de loer zou kunnen liggen - ondanks het moratorium dat met Washington is afgesproken.
Ook valt de zelfkritiek op van topmannen van de AI-bedrijven, die eerder de marketingslogan “AI First” hebben geïntroduceerd. ‘De stomste die ooit bedacht is. Als AI op de eerste plaats komt, waar passen wij mensen dan?’ klinkt het nu zelfkritisch.