Narratief rond AI staat voor herstel inmiddels op de hefbrug

Wie is eigenlijk verantwoordelijk voor het narratief rond kunstmatige intelligentie? Zijn dat de AI-bedrijven zelf of zijn dat grote ondernemingen die in de afgelopen tijd op grote schaal medewerkers ontsloegen vanwege de (vermeende) gevolgen van de implementatie van AI?

Jensen Huang, de ongekroonde koning van chipfabrikant Nvidia, liet er geen twijfel over ontstaan. Het narratief dat werkloosheid het gevolg is van de AI-revolutie is „too lazy”, zei hij in een interview. Volgens Huang rechtvaardigden CEO’s van grote bedrijven al twee jaar massaontslag met verwijzing naar AI. Maar die technologie is ‘nog maar een paar maanden productief en bruikbaar’, aldus de topman.

Ongekende groei voor Nvidia

De beschuldigende vinger die Huang naar het bedrijfsleven wijst, kan ook een poging van hem zijn om de publieke opinie af te leiden van het feit dat hij zelf al jaren het succes van Nvidia van de daken roept en dat de ontslagen die wel in het beursgenoteerde bedrijfsleven plaatsvinden wel degelijk met de opmars van AI samenhangen. Zo heeft hij in 2024 gezegd dat AI de meest ingrijpende technologie van onze tijd is. 

Dat blijkt ook uit de cijfers. Zo steeg de omzet van Nvidia’s datacenters met 142 procent op jaarbasis. Tegelijkertijd nam de marktkapitalisatie toe van 360 miljard dollar in januari 2023 naar meer dan 3.000 miljard dollar in mei 2026. 

Die ongekende verkoopsuccessen van Nvidia geven bedrijven de gelegenheid om de opmars van AI als oorzaak voor de ontslagen aan te wijzen. Zo pochte de CEO van Klarna in 2024 dat AI het werk van 700 klantenservicemedewerkers deed en dus gemist konden worden. Hij ontsloeg deze medewerkers, maar nam vervolgens weer mensen aan. 

Ook andere bedrijven maakten afgelopen tijd goede sier met de geïntroduceerde AI: Salesforce kondigde aan geen nieuwe ingenieurs

aan te nemen, maar hervatte dat vervolgens wel in alle stilte. De CEO van Standard Chartered kondigde 7.000 ontslagen aan om “minder waardevol menselijk kapitaal” te kunnen vervangen. Enkele dagen na die omstreden uitspraak bood hij zijn excuses aan.

Meta (moederbedrijf van Google) kondigde deze maand een personeelsinkrimping van 20 procent aan - notabene om de kapitaaluitgaven voor AI te compenseren. 

De combinatie van sterk stijgende omzet- en winstcijfers van Nvidia en de ontslagen in tal van grote Amerikaanse ondernemingen maakt dat er toenemend sprake is van ontslag en dus ook van protesten - bij voorbeeld van studenten op universiteiten. Een gevolg daarvan is slechte populariteitscijfers voor de Amerikaanse regering, en in het bijzonder voor president Trump. 

Tegelijkertijd zijn er ook zorgen dat AI - ondanks de ongekende investeringen - de belofte niet altijd waar kan maken. In een net verschenen MIT-studie werd zelfs gesteld dat 95 procent van de AI-proefprojecten bij bedrijven zou mislukken. 

AI-bedrijven zingen deuntje lager 

AI-bedrijven zingen dan ook een deuntje lager in de VS. Huang benadrukte in het interview met hem dat het potentieel van de AI-technologie veilig vooruit gebracht moet worden en dat daar optimistisch naar moet worden uitgekeken, ‘zodat mensen er ook deel van willen zijn.’ 

Een ander voorbeeld van bescheidenheid was de topman van Anthrophic, die betrokken werd bij een recente encycliek van paus Leo XIV over kunstmatige intelligentie. Het illustreert het besef bij de tech-miljardairs dat zij de Amerikaanse bevolking mee moeten nemen in het narratief, omdat anders zwaardere regulering voor deze bedrijven op de loer ligt. 

Zelfkritiek blijkt ook uit het feit dat de topmannen van de AI-bedrijven betreuren dat ze ooit de marketingslogan „AI First” hebben geïntroduceerd. ‘De stomste die ooit bedacht is. Als AI op de eerste plaats komt, waar passen wij mensen dan?’ klinkt het nu zelfkritisch. 

Meer achtergronden:

• Paus over AI: progressie zonder wijsheid wordt overheersing