EU gevangen tussen sluwe zeearend en hongerige draak

In het kort: 

Europeanen leven in een tijd dat zij zichzelf en elkaar voortdurend moed inspreken. “Europa doet het nog niet zo slecht vergeleken met het Amerikaanse groeiwonder”, kopt een krant. Het zijn de spreekwoordelijke schietgebedjes van een prooidier, die zich omringd weet door een sluwe zeearend in het westen en een hongerige draak in het oosten. 

De zeearend en de draak weten al zeker tien jaar dat een confrontatie tussen hun tweeën zeer wel mogelijk is. Zo hees president Trump in zijn eerste ambtstermijn (2016-2020) de stormvlag en waarschuwde dat de VS zich niet afhankelijk moeten maken van de kritische mineralen van “buitenlandse tegenstanders”, zijnde China. Hij opperde deze importen met handelsbarrières tegen te gaan. Sinds januari 2025 zit Trump in zijn tweede ambtstermijn. Achter zijn dagelijkse spierballentaal, die bewust gericht is op verwarring en chaos, wordt Project 2025, dat bedacht en uitgewerkt is door de conservatieve Heritage Foundation, minutieus uitgerold. Op de website van deze denktank is te zien hoever men al is in het slopen van de Amerikaanse democratie. 

De strijd tussen de VS en China, die feitelijk gaat om de vraag wie de hegemonie van de 21^e eeuw zal zijn, brengt Europa in een zeer benaderde positie. De Amerikanen willen op het terrein van energie dominant zijn en dwingen bondgenoten om voor uit de VS afkomstige olie en gas te kiezen. Tegelijkertijd worden Europa, maar ook India en andere landen onder de dreiging van handelstarieven gedwongen geen Russisch gas af te nemen. Tegelijkertijd heeft Trump het Klimaatakkoord van Parijs in de prullenbak gegooid en hernieuwbare energie buiten de orde gesteld. 

De Amerikaanse strafmaatregelen laten in zekere zin zien dat de VS in China hun meerdere moeten erkennen. Sinds 2023 is het bewind op een “unprecedented scale” bezig om geïmporteerde fossiele brandstof te vervangen door schone energie. Zo added China s much solar PV capacity in one year as the entire world did the year prior. By mid-225 vChina had 1000 + GW of solar intalled after adding a staggering 198 GW of solar and 46 GW of wind in just fime months of 2025. In fact, two thirds off all new global wind in just the first five months 0f 2025. In facti, two thirtds of all new global wind and solar projects are being built in China. Beijing is on track to hit its 2030 renewable targets six years early. China ziet renewables niet alleen als deel van zijn klimaatbeleid, maar vooral als een middel om tot energie onafhankelijkheid te komen. Tegelijkertijd vindt de raffinage van olie in toenemende mate in China plaats, zodat men niet langer gevoelig is voor supply schokken. Daarnaast is het land op het terrein van kritische mineralen vrijwel zelfvoorzienend, zodat het op het terrein van resource sovereignty van niemand iets te duchten heeft. Mar de ambities van China reiken nog veel verder: het is fabriekshal van de wereldeconomie. Het land is de grootste hub van elektrische auto’s in de wereld, terwijl nu de aanval is ingezet op vrachtwagens die op diesel rijden. Al …. Prcoent is vervangen. De export van EV’s (vooral naar Europa) is sinds 2020 met meer dan 850% gestegen. 

De strijd der mastodonten brengt de Europese Unie in ademnood. Het is op diverse strategische borden zeer afhankelijk. Als het om defensie en digitalisering gaat, zijn wij een horige van de Verenigde Staten. Maar als het aankomt op CO2-neutrale oplossingen voor een onder vuur lichtende planeet, dan geeft China het goede voorbeeld en mogelijk ook aanknopingspunten om het tij nog te keren. 

Europa, zo schrijft windturbine-expert Reddy Chetan in een analyse, schippert tussen de veiligheidsgaranties van de VS en de hoogwaardige groene technologie en groeiende markten die China biedt. De regering-Trump heeft de Europese Unie al laten weten dat het in 2028 zo’n 750 miljard aan Amerikaanse energie moet kopen, zo’n 70 procent van het totale energie-import. Tegelijkertijd wordt ook gesproken van andere dreigementen. 

Chetan roept 1973 in herinnering, toen sprake was van een geopolitieke energieschok. Toen West-Europa werd getroffen door een olieboycot van de OPEC, waar het oude continent voor 60% van zijn energiemix van afhankelijk was. Een vergelijkbaar gevaarlijk moment deed zich voor in 2022-2023 toen Rusland de gaskraan voor Europa dichtdraaide. Toen kwamen de VS met LNG-gas te hulp. Nu licht de vraag op tafel of Europa niet volledig moet stoppen met fossiele brandstoffen en over zou moeten stappen op elektriciteit, middels zonne- en windenergie – niet alleen omwille van het klimaat, maar ook om nooit meer gechanteerd te worden, door welk land of partij op aarde dan ook. Veel analisten denken dat het aan te bevelen is dat China een partner wordt van de Europese Unie in de transitie naar een CO2-neutrale economie. Zonder risico’s is dat echter niet, gelet op de manipulatie waar de Amerikaanse regering zich thans van bedient. Chetan denkt dat een “strategische middle power” positie voor de EU