De smart phone wordt de mensheid mogelijk fataal

Sterft de mensheid op onze planeet uit? Die conclusie zou kunnen worden getrokken uit het bericht dat sociale media zoveel tijd opvreten van jongvolwassenen, dat zij niet meer aan duurzame relaties toekomen.

Hoe groot de uitdaging wel niet is, blijkt uit het feit dat in meer dan tweederde van de 195 landen ter wereld het gemiddeld aantal kinderen per vrouw gedaald is tot onder het ‘vervangingsniveau’ van 2,1. Dat betekent dat het stabiel houden van bevolkingen zonder immigratie (vrijwel) onmogelijk is. In 66 landen ligt het gemiddelde nu zelfs dichter bij de één dan bij de twee. In sommige landen is het aantal kinderen al gedaald tot nul. 

Deze wereldwijde trend wordt door de Financial Times in verband gebracht met een massale adoptie van smartphones in deelmarkten. ‘Om iemand te ontmoeten met wie je gaat trouwen, moet je door heel veel mensen heen filteren,’ zegt demograaf Lyman Stone. ‘Als je veel tijd doorbrengt met het socialiseren met leeftijdsgenoten in de echte wereld, dan zijn je normen voor een potentiële partner geworteld in de echte wereld. Als je daarentegen je tijd op Instagram doorbrengt, dan zijn je normen gebaseerd op een kunstmatig beeld van wat normaal is.’

‘Er zijn gewoonweg minder koppels’  

‘In eerdere decennia daalde het wereldwijde vruchtbaarheidscijfer, omdat koppels minder kinderen kregen. Nu is de belangrijkste reden dat er gewoonweg minder koppels zijn,’ schrijft de FT. Tegelijkertijd wordt gezinsvorming belemmert door economische onzekerheid bij jongvolwassenen - bij voorbeeld op het vlak van betaalbare woningen. 

Het aantal geboorten in de VS en het VK daalde het snelst in de gebieden die het vroegst toegang kregen tot mobiel internet met hoge snelheid, aldus de krant. Gesteld wordt dat vooral smartphones de manier waarop jongeren tijd met elkaar doorbrengen fundamenteel hebben veranderd. Zo nam fysiek sociaal contact sterk af, met als gevolg dat vruchtbaarheidscijfers instortten. De FT stelt dat dezelfde trend inmiddels ook andere landen heeft getroffen. Het keerpunt viel vrijwel altijd samen met de massale adoptie van smartphones op lokale markten.

Demograaf Anna Rotkirch ‘stelt dat de tijd die sociale media opslokken, en de waarden en levensstijlen die bij zulke platforms horen, het voor jongvolwassenen ook veel moeilijker heeft gemaakt om duurzame relaties aan te gaan.’ Zo zijn er inmiddels al vele voorbeelden van jongeren die verliefd worden op hun AI-agent, met wie ze een diepe vertrouwensrelatie onderhouden - want die kunnen ze alles vragen en toevertrouwen.

Toch is er ook kritiek op de onderzoeksresultaten van de FT. Sommige media vinden het bewijs niet overtuigend dat dalende geboortecijfers (uitsluitend) het gevolg zouden zijn van de opkomst van sociale media.

Infographic. Bron: FT